Hieronder de tekst van de Kasàlà 'De Lange Hand' die Jean Kabuta schreef en uitsprak in 3 talen op de inhuldiging van het werk op 3 juni 2022. Het is een heel lijvige tekst, een heel epos maar het is de moeite waard het integraal te lezen. Het is een voorbeeld van wat een Kasàlà ook nog kan zijn behalve een lofdicht. Deze kasàlà vertelt het verhaal van de kolonisatie en wat het met de gekoloniseerden gedaan heeft. Tegelijk is het een uitnodiging tot verzoening, een uitnodiging om samen te komen en te praten, om te herinneren, om zich gebeurtenissen anders te herinneren.

Kasàlà 'De Lange Hand'

I

Eekèlekèlee kèle kelèèlè wa kelèèlè ! Welkom ! Welkom !

Vrienden uit het hele land   Kom en zie met eigen ogen!

Het is beter om jezelf te zien       In plaats van naar een verslag te luisteren!

Kom kijken op deze plechtige dag       Op deze derde dag van de maand juni 2022

Hoe gedachten van elders       Belichaamd worden in lokale materialen

Hoe de lukàsà van de Balubà in de DRC        Gemaakt van parels en stukjes metaal

Een fier monument wordt in een nieuwe omgeving         Drager van universele waarden

De lukàsà of lange hand geheugensteuntje     Eigen aan het geheime genootschap mbudye

Is vandaag in de openbaarheid verschenen   Geplaatst op een sokkel in de vorm van een Katangakruis

Het nam zijn plaats in deze zilveren agora    Aan de rand van de Schelde open deur naar de wereld

Van waar de Belgen ooit Congo bereikten   Waar de eerste Congolezen ontscheepten

In het tentoongestelde werk is alles    Afleiding van materiële inhoudsfuncties

Herformulering en hertextualisering    Herschepping en stilering

Met als doel een hedendaags lukàsà    Als archief van hedendaagse levenslopen te creëren

Om er een sterk feestelijk woord van te maken    Ter viering van het leven van mensen van onze tijd

De kristallen in 3 dimensies   Volgen het maritieme traject tussen Antwerpen en Boma

Het versterkte Katangakruis    Wordt voetstuk dat de lukàsà draagt en aan de wereld laat zien

Kristallen en teksten vervangen parels    Materialen afkomstig van lokale sites

De geheugenfunctie van de lukàsà    Wordt verrijkt door het creëren van een website

Toekomstig dynamisch archief van levenslopen     Van mensen van elders alsook van mensen van hier

Van herinneringen gedeeld door gemeenschappen    Ten behoeve van een beter samenleven

Schouw het immense symbool aan    Daar geplaatst om de herinnering te belichten

Van dichters en historici    Die de geschiedenis de levenslopen en de heldendichten verhalen

Van mensen met een buitengewone lotsbestemming    Uit ons continent en van elders

Die sinds het begin van de mensheid    Over ons planeet verspreid zijn

Kom en bewonder in de Belgische openbare ruimte Deze merkwaardige verenigende figuur

Een werk over ontmoeting over herinnering    Drager van ideeën over emancipatie en broederschap

Belangrijk voor de Congolese diaspora in Antwerpen        Alsook voor de Antwerpse bevolking

Vertrouwend op verlichte wetenschappers    Roep ik jullie op

O voorouders van het geslacht Homo        Verschenen op het Afrikaanse continent

In het bijzonder Homo Habilis en Homo Erectus    Voorlopers van Homo Sapiens

Ongetwijfeld gedreven door de zoektocht naar voedsel    En de zo menselijke nieuwsgierigheid

Twee miljoen jaar geleden naar het schijnt    Begonnen jullie te migreren naar andere horizonten

Jullie zijn de eerste die vrij vertrokken    Zodra jullie rechtop konden staan

De gebogen of kruipende houding    Eigen aan onze dierlijke broeders

Of aan de onderworpen mens    De mens die afhankelijk is van andere mensen

Het verwerven van de staande houding    Het beschikbaar maken van je handen

Stellen je in staat           Om gereedschappen en gebruiksvoorwerpen te maken

Dit is de beweging waardoor   Jullie de planeet hebben bevolkt

Terwijl jullie veranderingen ondergingen    Naargelang het klimaat en veelvuldige uitdagingen

Terwijl jullie het diversifiëren    Van haar ogen en huidskleur ondergingen

Terwijl jullie filosofie talen    Rituelen of literatuur tot stand brachten

Later werden anderen gedwongen       In ballingschap te gaan naar verre landen

Met name in Amerika en de eilanden       Die net gekoloniseerd waren

Om uitgebuit te worden    Als geketende als belemmerde slaven

Als koopwaar die men koopt of verkoopt        Gewoon als werkinstrumenten

Als lastdieren        Ten koste van ongekend geweld

Vandaag confronteren onze jongeren koppig

De onverzadigbare Middellandse Zee       En andere geduchte obstakels

Om aan armoede te ontsnappen    Sinds eeuwen bij hen gecreëerd

Om te gaan proeven van thuis verboden vruchten

Nochtans verbergen deze eldorado's        Angstaanjagende ziektes

Zoals eenzaamheid psychische ellende   En een bodemloos leed

Om nog maar te zwijgen van minachting en haat    Ten opzichte van de zogenaamde indringers

De hele planeet wordt eigenlijk bevolkt    Door migranten van Afrikaanse afkomst

Ze wordt enkel bevolkt    Door Afrikanen uit de diaspora

Ze wordt enkel bevolkt        Door dezelfde mensen met andere verschijningsvormen

Ik groet en dank jullie    Welwillende voorlopers

Vanaf onze zonnige en vruchtbare gronden

Waar smakelijke vruchten en edelstenen        In overvloed groeien

Waar jonge mensen met volle spieren    Met glanzende schouders

En inspirerende ouderlingen        Vol ervaring en wijsheid

En veelbelovende kinderen        En dragers van betekenis rondlopen

Jullie die altijd aan onze zijde staan       In onze omzwervingen

Vanuit onze gezegende landen    Naar deze koele en ruwe landen

Die echter wisten hoe hun ontberingen      In springplanken te transformeren

Als een opstap naar een welvaart    Benijdenswaardig doch vals !

Maar wat de redenen en de omstandigheden        Van onze ballingschap ook zijn

We kwamen nooit met lege handen   We kwamen met erfenissen om de mensheid te regenereren 

II

Om historische redenen       Is mijn naam Sammy

De naam van een profeet       Of een krijgerleider

Afgeleid van Samuel   In 't Hebreeuws

Ook bekend in 't Latijns 't Grieks en 't Arabisch

Met de betekenis: "Jahweh heeft gehoord"

Deze naam is slechts een samenvatting   Die een heel verhaal vertelt

Het verhaal van de aanwezigheid   Van katholieke en protestantse missionarissen

Om nog maar te zwijgen over   De volgelingen van de profeet Mohammed

Die ons hun God kwamen opleggen      Terwijl ons Opperwezen met talloze namen er al was

Het vertelt het verhaal van het verzet   Van een uitzonderlijke man

Kimbangu genaamd   Hij die zich tegen de politieke en mentale kolonisatie verzette

Ten koste van zijn bewegingsvrijheid   Ten koste van zijn leven

Sammy roept ook   Het verhaal van het gekoloniseerde kind op

Dat afwijkt van de gebaande paden       En dat zijn eigen spoor volgt

Is het verrassend       Als hetzelfde vroegrijpe kind

Degene die met zelftraining       De nooit ontvangen lessen vervangt

En erin slaagt om van zichzelf   De verwachte expert te maken

In de kunst van het communiceren      En in andere kunsten

Degene die zich bevrijdt   Van de koloniale erfenis in al haar vormen

Degene die nieuwe categorieën maakt       Alsook nieuwe standaarden

Degene die zich voedt   Met het erfgoed van de ouden

Om praktijken te vernieuwen       En nieuwe werken te creëren?

Ik ben de dorstige man        En schepper van nieuwe ideeën

Degenen die zich ontdoet van nutteloze ornamenten        En van andere versleten waarden

Wetend dat welke waarheid dan ook       In twijfel moet worden getrokken

Is de logica van de lukàsà niet juist gebaseerd   Op constante onderhandelingen?

Is die niet altijd een onderwerp van debat   Nooit definitief nooit absoluut?

Kan wat waarheid wordt genoemd   Echt definitief zijn?

Zoals de Igbo's van Nigeria   Voor wie alles relatief is

Zelfs Chukwu het Opperwezen   Dit al lang opmerkten

Ik ben een ontdekkingsreiziger        Van politiek niet-conventionele ruimtes

Waar de gemeenschap bloeit   En het individu voedt

Waar de gemeenschap de mens   In zijn uniekheid ondersteunt

Waar empathie en onderlinge afhankelijkheid        Een levenshouding zijn

Waar men zelfs afstand doet van zijn leven   Om de waardigheid te verdedigen

Waar we weten dat de mens enkel bestaat   Dankzij andere mensen

Waar iedereen werkt   Voor het gemeenschappelijk welzijn

Waar veerkracht de mens stimuleert   Om springplanken te creëren om zich steeds op te richten

Deze prestaties   Zouden echter nooit mogelijk zijn geweest

Zonder de welwillende tussenkomst   Van bondgenoten met een groot hart zoals:

Het Vicanos Club collectief van vrienden   Allen kunstliefhebbers

Simon Mukundayi   Professionele fotograaf en mentor

Hubert Maheux liefhebber   Van architectuur cultuur en materieel erfgoed

Degene die de ontmoeting mogelijk maakt   Van formidabele professionals

Die de weg vrijmaken voor onderzoek       En bevraging van de koloniale erfenis

Ik was Picha Collectief van vrienden kunstenaars en cultuurproducenten   Bijna vergeten

Zij die de Biënnale van Beeldende Kunst in Lubumbashi organiseerden

Terwijl de kortzichtige Staat De schoonheid en betekenis-brengende kunstenaar verwaarloost

Terwijl hij individuen voortbrengt       Die rond hun navel dansen

Terwijl hij niets weet Van de Ubuntu, de praktijk van complementariteit en broederschap

Terwijl hij maar één obsessie heeft: Koloniale afhankelijkheid herscheppen

Ik ben ook oneindig dankbaar aan mijn geliefden :

Mijn ouders mijn zussen en broers   Allemaal wezens van grote schoonheid

Mijn geliefde Rosa Spaliviero   Wiens naam mij doet denken aan Rosa Parks de Resistente

Mijn zoon Leo Baloji Kabambi        Wiens voornaam mij tot vernieuwing inspireert

In het kiswahili   Betekent het melodieus woord Leo "vandaag"

Ik heb oneindige dankbaarheid aan institutionele en particuliere medewerkers in de kunst:

Samuel Saelemakers van 't Middleheim Museum   En Estelle Lecaille

Aude Tournaye, Ismaël Bennani   En Orfée Bonhomme

Jean-Daniel, Valentin Bollaert   En het Team van Bureau Nord

Allemaal handen die vorm hebben gegeven aan het kunstwerk dat jullie zijn komen bekijken

Allemaal bewonderenswaardige mensen   Met een wendbaar brein

Die nadachten over de relevantie van het onderwerp   Die in dit gedurfde project geloofden

III

Het jaar 1978 werd gekenmerkt   Door een reeks gebeurtenissen in de wereld

Bij gebrek aan tijd   Bespreken we hoofdzakelijk de gebeurtenissen in Afrika

Nobelprijs voor de Vrede voor Anwar Sadat in Egypte en Menachem Begin in Israël

Pluralistische parlementsverkiezingen in Senegal   En een vijfde termijn van Sédar Senghor

Uitvinding van het mandombe schrift   Door Wabeladio Payi geïnspireerd door Simon Kimbangu

Tweede aanval       Van de gewezen Katangeese gendarmes

Die de soevereiniteit en de afscheiding van de mijnprovincie claimen

Het is niet de eerste keer   Dat zo'n zweem van identiteit en afscheiding ontstaat

In stand gehouden door de voormalige bezetter   Vanuit een verdeel en heers mentaliteit

Door het bewustzijn van de stam en de etniciteit   In de kolonie aan te wakkeren

In 1960 en in 1978 wilde hij niet weg   Hij wilde zijn rijke bezit niet loslaten

Rebellen uit Angola    Belegering Kolwezi

Maar het Franse leger grijpt in    Gevolgd door het Belgische leger

Om het bedreigde regime van Mobutu te redden    Hun bolwerk tegen het communisme

In Kenia verdwijning van Jomo Kenyatta       Daniel Arap Moi volgt hem op

Begin van de oorlog Tussen Oeganda en Tanzania

Dood van pausen Paulus VI   En Johannes Paulus I

Dood van de zanger Claude François   En van de zanger Jacques Brel

Dood van de antropologe Margaret Mead    En van de schilder Giorgio De Chirico

Geboorte van de acteur Omar Sy    En van de voetballer Didier Grogba

Ik stop daar : Geschiedenis is een voortdurende afwisseling

Geboortes en sterfgevallen    Opstanden en verzoeningen

Constructie en vernietiging   Geluk en tegenslagen

Tussen de meest in het oog springende feiten    Van het jaar 1978

Moet bovenal worden opgemerkt   Dat een kind ter wereld kwam

In Lubumbashi de hoofdstad van Shaba    Wat koper betekent

Op 29 december De laatste vrijdag van het jaar

Om 17.45 uur precies   Net voor het vallen van de nacht

Kwam een bijzonder kind vol beloftes ter wereld

Een kind met een prachtig potentieel   Een kind van het kaliber

Van de Mwindo Kabutwa-kenda    Van De Mikombo wa Kaleo

Van de Sunjata Keita    En van de Ndinde

Een kind met in de ene hand een beitel   En in de andere een hamer

Zijn ouders kwamen uit   De noordelijke regio van het Lubà grondgebied

Ze gaven hem    De naam Kabàmbi Baloji

Ik kan niet wachten om hem het woord te geven

Opdat hij ons zou vertellen Wie hij is en wat zijn identiteit is

IV

Dus mijn naam is Kabàmbi Baloji   En ik ben blij deze naam te dragen

Houd er rekening mee dat   Jezelf noemen meer is dan een naam zeggen

Het betekent zichzelf situeren of inschrijven        In een bloedlijn en een gebied

Het komt overeen met het aanroepen en eren    Van degenen die ons zijn voorgegaan

Degenen die het project hebben aangevat    Om ons in de wereld te brengen

Het is zich herinneren       Van de laatst gekomen verschijning te zijn

Van krachten en gedachten   Van dromen en intuïties

Die door een aantal mensen voor ons   Werden samengevat en onderhouden

Zichzelf noemen komt overeen    Met de schepping verderzetten

Het betekent dank zeggen voor het voorrecht   Om deel te nemen aan de menselijke ervaring

Je naam noemen   Die je nochtans van een andere persoon kreeg

Is de bevestiging dat deze het goed heeft gezien   Dat je geen illusie bent

Het is de bevesting dat je inderdaad   In het menselijk ras bent beland

Mijn echte naam ik ben dus Kabambi Baloji   Dit is mijn initiële naam mijn innerlijke naam

Deze die mijn Lubà voorouders begrijpen   Het anker waardoor men toegang tot mij krijgt

De naam die de sinds het begin der tijden   Doorgegeven vitale energie

Overgbrengt en stijgend circuleert   Van generatie op generatie

Jongste van een gezin    Met drie jongens en drie meisjes

Een gezin gebaseerd op het zoeken naar harmonie    En op de praktijk van liefde

Ben ik Kabàmbi Baloji    Zoon van Baloji Mwambi

Van de clan van Bakwà-Mulumba   Uit Ngandanjiika in de huidige provincie Lomami

Ik ben ook de zoon van Nonoyabu Kabunda Charlotte   De edelste van de Beena-Kàlàmbàyì

Kalambaayi Mukwa-Mukenyi wa lubombo Wa badiila mpasu ni masala bitondolo e kutola

Onze literatuur vertelt het fantastische verhaal    Van de jager Ilunga Mbidi Kiluwe genaamd

Of Ilunga Mbidi De-Zwarte-met-glimmende-schouders    Die uit het oosten kwam op jacht naar wild

En die in het koninkrijk van koning Nkòngòlò De-Rode-met-lichte-zeden   Terecht kwam

Hij trouwde met de twee zussen    Van de koning Nkòngòlò De-Rode-met-lichte-zeden

Een van hen gaf leven   Aan Kalààlà Ilunga   De-Onoverwinnelijke

Kalààlà Ilunga wierp Nkòngòlò omver    En stichte het heilige koninkrijk van de Zuidelijke Lubàs

De orale literatuur verklaart waarom        Een deel van zijn onderdanen naar het noorden emigreerde

Dit gebeurde voor de komst van de veroveraar    Die dorstig op zoek was naar grondstoffen

Zoals ik al zei    Hadden mijn voorouders meer dan één migratie meegemaakt

Toen bracht de kolonisator een deel van hen    Naar het zuiden terug

Om hun arbeidskracht te benutten         Terwijl hij hun cultuur en geschiedenis uitwiste

Ik werd in 't hart van Afrika geboren    Waar het symbool de sleutel tot kennis is

Waar kennis wordt gegraveerd    In lange teksten spreekwoorden en andere formules

Net als op koninklijke scepters op geheugensteuntjes        En op ander materiaal

Waar macht gedeeld wordt   Tussen vrouwen en mannen

Waar de antropomorfe lukàsà    Alle generaties eraan herinnert

Dat vrouwen 's nachts regeren    En mannen overdag

Waar de Muntu als volwaardige mens       Geïnitieerd moet worden

Waar de buumuntu of ubuntu de horizon is    Waarnaar iedereen zich moet richten

Ver voor Ilunga Mbidi stammen    Wij menselijke wezens af

Van de Primordiale-Voorouder- Met-talloze-namen

De Shààkapàngà of "Grote-Constructeur"    De Mpàngàbìntù of "Bestuurder-van-het-universum"

 V

Ik ben niet ter wereld gekomen   Om slechts te consumeren

Ik kwam met een beitel   Krachtig symbool

Om in de materie in te schrijven       Het fantastische verhaal van de helden van onze tijd

Om de ontmoeting te symboliseren       Tussen de volkeren van het noorden en het zuiden

In het bijzonder   Het Congolese volk en het Belgische volk

Het antropomorfe lukàsà   Dat is de mens in zijn totaliteit

Bestaande uit vrouwen uit mannen   En alle variëteiten van mensen

Dit symbool dat terecht    Op een gigantische kruis geplaatst wordt

Aan de oevers van de Schelde In de beroemde stad Antwerpen

Van waar de eerste Belgen naar Congo vertrokken    En waar de eerste Congolezen landden

Benadrukt de wens om samen    Een vreugdevolle mensheid op te bouwen

Evenals de komst van een nieuw tijdperk      Een tijdperk van verzoening en veerkracht

Van samenwerking en broederschap    Het richt onze blik op het heden en de toekomst

De actoren van vandaag    Zijn inderdaad niet dezelfde als die van gisteren

Als archief van de herinnering aan het heilige koninkrijk    Wordt de lukàsà nu gedemocratiseerd

Het wordt een archief van het populair geheugen   Uitgaande van de gesuggereerde betekenis

Door zijn linguïstische structuur    Waarin het prefix lu- een vergrotende waarde geeft

Het brengt ons terug naar de betekenis van "grote hand"    En bij uitbreiding "uitgestoken hand"

Uitgestoken naar de andere   Degene die fundamenteel lid is van dezelfde menselijkheid

Degene die mij in de wereld brengt die mij verheft    De getuige van mijn leven door wie ik besta

Degene die mij een naam geeft   De spiegel die mij aan mijzelf openbaart

Degene die mij begraaft    Wanneer ik het toneel verlaat

Degene die om mij rouwt   Wanneer ik er niet langer ben

De hedendaagse lukàsà als een uitgestoken hand    Leert me dat Zijn "Mee-zijn" betekent

De lukàsà is de uitgestoken hand naar de andere    Die fundamenteel anders is dan ik

Degene die van elders komt:   De immigrant de autochtoon de onbekende de voorbijganger

Het maakt ons paraat    Voor allerlei uitdagingen:

Sociale en politieke verschillen    Culturele en filosofische verschillen

Vooroordelen en stereotypen    Vertragende krachten en weerstanden

Als complex symbool    Leert de lange hand ons het volgende:

Zuiver orale samenlevingen    Die bestaan niet

De mensen van de savanne    Gebruikten inderdaad verschillende middelen

Om de kennis die nuttig was voor hen    Op materiële dragers te bewaren

Aan God het structurele werk    Aan de Mens de finishing touch!

Met andere woorden: God schetst de wereld en de Mens voltooit haar

Dit is de reden waarom Mbidi Kiluwe    De jager uit het oosten

Die verfijnde manieren heeft    Die bewerkte objecten bezit

Het te volgen model vertegenwoordigt    En de ideale toekomst belichaamt

Dit is de uitnodiging aan de mens    Om aan de schepping van de wereld bij te dragen

Ook staat Sammy zich toe    Als Artiest afkomstig van Shààkapàngà

Degene-die-voortdurend-schept    Om de wereld op een nieuwe manier te herscheppen

Dit is een gelegenheid om hulde te brengen    Aan Paul Panda Farnana Mfumu

De eerste Congolees die in het hoger onderwijs afstudeerde

Deze man met een fascinerend lot         Is het Congolese kind met onweerstaanbare charme

Zoon van de beroemde Bawoyo    Die het westerlijk deel van het Kongo gebied bewonen

De meesters in de vervaardiging    Van spreekwoordendeksels

Die weten hoe de dialoog tussen vrouw en man te openen    Om de harmonie te waarborgen

Met andere woorden vroege meesters    In het graveren van het woord in de materie

Om het uit erosie door tijd te extraheren    Om het uit de vergetelheid te halen

Om het intact door te geven    Aan het nageslacht

De jonge Panda Farnana charmeerde de Derscheid    Een burgerlijke familie uit het Brusselse

Hij was pas 7 jaar oud    Toen hij zijn familie en metgezellen en zijn land verliet

Toen hij op het einde van de 19de eeuw    Naar het land van de Blanken vertrok

Hij had de leeftijd van Sunjata Keita    Toen deze rechtop kon staan en lopen

Hij werd door Louise Derscheid geadopteerd         In het nogal koude en donkere België

Dat hem echter de mogelijkheid aanbood    Om te studeren en zijn genie te ontplooien

In werkelijkheid maakte hij deel uit    Van een paternalistisch project

De kolonizator was van plan    Een groep Afrikaanse kinderen te gebruiken

Na hen de passende training te hebben gegeven    Om zijn beschavingsmissie te volbrengen

Wanneer de Grote Oorlog uitbreekt    Komt de menselijke barbarij aan het licht

Panda sluit zich aan bij het Congolese vrijwilligerskorps    Met drie andere landgenoten

In 1919 neemt hij deel aan het eerste Pan-Afrikaanse Congres in Parijs    Samen met W.E.B. Du Bois

De oprichter van de National Association For the Promotion of People of Colour

In 1921 draagt hij bij aan de organisatie in Brussel       Van het tweede Pan-Afrikaans Congres

Zijn blanke opvoeders hadden geloofd    Dat ze erin geslaagd waren

Om van hem een onderdanige man te maken    Helaas heeft de naïeve kolonisator

Deze zoon van de trotse Bawoyo    Nooit kunnen temmen

Panda Farnana Mfumu werd eerder    Een toegewijde nationalistische pan-Afrikaanse intellectueel

Hij die zich koppig inzet    Voor de verdediging van zijn waardigheid en die van zijn medemensen

Hij die in opstand komt    Tegen de minorisering waarvan hij het slachtoffer is

De Avant-gardistische Geest Oprichter van de Congolese Unie in Brussel

De Koppige-Verzetsstrijder    Die de conceptuele fundamenten van het Congolese nationalisme legt

Degene die zich inzet    Voor de opvoeding van Zwarten die naar de metropool worden gebracht

De Gepassioneerde en Onbaatzuchtige Woordvoerder    Voor de Veteranen van de Grote Oorlog

De Boze Man   Die het koloniaal onderwijsbeleid hekelt

De Moedige Man    Die pesterijen, plundering en onrecht aan de kaak stelt

De Criticus van de koloniale apartheid    In vuur en vlam voor diverse goede doelen

De Woordvoerder van het lijdende Afrika    Die dwangarbeid hekelt

Trotse en waardige man    Die tegen het vernederende gebruik van de chicote rebelleert

Onverschrokken Strijder    Die alle vormen van geweld en racisme bestrijdt

Metgezel van Marcus Garvey    Die pleit voor de terugkeer van zwarten uit de diaspora naar Afrika

Onverslaanbare Bliksem    Die een bres in het koloniale systeem opent

Vooruitziende Pan-Afrikanist    Die de kracht van een verenigd Afrika begrijpt

Dit is een van de verhalen    Die door de Lange Hand verteld wordt

Dit werk is een springplank dat ons in staat stelt    Om onze grieven te overstijgen

Dit is de pijler van onze gemeenschappelijke geschiedenis       Die we kwamen vieren

Voor deze zilveren rivier Schelde genaamd    Die naar de zee en andere werelden leidt

Gekoppeld aan de Lange Hand Symbool van de respectvolle en vreugdevolle ontmoeting

Deze hedendaagse lukàsà is een monument    Uit het genie van de kunstenaar

En we komen uit alle hoeken    Om onze bewondering en vreugde te uiten

Blij om tot dezelfde menselijkheid te behoren       In rijpe broederschap

Indien u gecodeerde berichten wilt decoderen

Op steen of metaal op hout of zelfs op menselijke huid

Luister naar Nzuji Madiya de Doorwinterde Ontcijferaar

De Verlichte onthuller die het mysterie van symbolen onthult

En andere tekens die toegang geven tot het Afrikaanse denken

Om de volle kracht van dit vernieuwde object te verklaren

Moest ik een totaal nieuwe taal gebruiken

Die niet zomaar herhaalt wat al gezegd is

VI

Ik ben Jandhi zanger van de hedendaagse kasàlà

Die de actualiteit bespreekt alsook de toekomst

Gezegende dichter op deze heilige plaats uitgenodigd

Om de inhuldiging van deze gigantische lukàsà te begeleiden

Ze noemen me Jean-qui-dit of Jandhi om mijn lange reis samen te vatten

Een lange reis die in Kamina in de Democratische Republiek Congo begonnen is

Een reis naar Rimouski-lez-Saint-Laurent een stad gelegen in het oosten van Canada

Via Antwerpen in Vlaanderen waar ik zodanig geliefd werd dat ik de kleur van mijn huid vergat

En Brussel waar ik de inwijding in het Westerse denken en het Afrikaanse denken onderging

En Gent waar ik professor werd en waar ik me bewust werd van de kleur van mijn huid

Naar Rimouski-La-Ville-du-bonheur waar ik bloei waar ik mijn vleugels spreid

Eigenlijk is mijn naam Kabuta Ngelenji Beenyi Ntalaja Matanda

Nzoolo munyenga Mpasu MukwaNdaba wa mu Nnyemvwa

Nzoolo van Ndaalaakuulu van kanyangi mainyi

Wa mudi cyomba cibonga ni muunya

De Lange Hand van Sammy Baloji verheerlijkt de kunst om het woord te graveren

Die het verhaal door middel van symbolen bewaart die door de ingewijde ontcijferd worden

De lukàsà die aandachtige onderzoekers zoals Mary Nooter Roberts en anderen fascineerde

Maakt deel uit van een groot aantal sprekende objecten verspreid in Sub-Saharaans Afrika

Net als de scepters de gebeeldhouwde panelen de doeken en de spreekwoordenkoorden

Die kenspreuken sterke namen plaatsnamen epische verhalen dragen

Diverse symbolen die directe toegang verlenen tot kennis

Als we ons herinneren dat Egypte, het land van de hiëroglyph, Afrikaans is

Dan merken we op dat heel Afrika het continent van beeldtaal is

Waar zelfs de menselijke huid een ondersteuning voor kennis is

Eekèlekèlee kèle kelèèlè kele kàù !

Kèmaayi kèmaayi kèmaayi èèè

Kèmaayi kèmaayi kèmaayi èèè !

Hieronder kan je de video bekijken waarin Jean Kabuta deze Kasàlà uitspreekt.